اگر فرزندم انگلیسی بلد نباشد، در مدارس کانادا چه اتفاقی میافتد؟ راهنمای والدین مهاجر
بگذارید از همان چیزی شروع کنم که احتمالاً همین حالا در ذهن شماست. تصمیم مهاجرت را کموبیش گرفتهاید، مدرک و مدارک را دارید بررسی میکنید، اما یک نگرانی مدام برمیگردد: «بچهام که انگلیسی بلد نیست. اولین روزی که پا میگذارد توی کلاس، چه بلایی سرش میآید؟»
این ترس کاملاً طبیعی است و راستش را بخواهید، نشانهی این است که پدر یا مادر مسئولی هستید. خبر خوب اینکه سیستم آموزشی کانادا سالهاست با همین سؤال روبهروست. کشوری که هر سال صدها هزار مهاجر میپذیرد، نمیتواند فرض کند همهی بچهها از روز اول انگلیسی یا فرانسه بلدند. برای همین برای این دقیقاً همین موقعیت برنامه دارد.
در این نوشته میخواهم قدمبهقدم همان مسیری را برویم که ذهن هر پدر و مادری طی میکند؛ از «اصلاً این تصمیم درست است؟» تا «بچهام میتواند موفق شود؟»
در این راهنما چه میخوانید
آیا مهاجرت برای فرزندم تصمیم درستی است؟
مدرسه در کانادا واقعاً چه شکلی است؟
اگر بچهام زبان بلد نباشد، دقیقاً چه اتفاقی میافتد؟
چقدر طول میکشد تا زبانش خوب شود؟
آیا فرزندم میتواند در این محیط موفق شود؟
ویزای تحصیلی کانادا برای فرزند شما چطور جور میشود؟
نقش شما بهعنوان والدین چیست؟
آیا مهاجرت برای فرزندم تصمیم درستی است؟
این اولین سنگ بزرگ سر راه است و بیجواب گذاشتنش عادلانه نیست. ببینید، هیچکس نمیتواند به شما تضمین بدهد که همهچیز رؤیایی پیش میرود. جابهجایی برای یک بچه سخت است؛ دوستانش را جا میگذارد، زبان عوض میشود، غذاها فرق میکند. اما چیزی که در تجربهی خانوادههای زیادی دیدهایم این است: بچهها معمولاً خیلی زودتر از والدینشان با محیط جدید کنار میآیند.
مغز کودک برای زبانآموزی ساخته شده. همان بچهای که امروز نگرانش هستید، شش ماه بعد ممکن است در زمین بازی مدرسه راحتتر از شما انگلیسی حرف بزند. سیستم مدرسهی کانادا هم رایگان و دولتی است و کیفیتش، بهخصوص در استانهایی مثل انتاریو و بریتیشکلمبیا، در سطح جهانی شناخته میشود. پس سؤال واقعی این نیست که «آیا مدرسه خوب است؟» — این تقریباً روشن است. سؤال بعدی مهمتر است.
مدرسه در کانادا واقعاً چه شکلی است؟
اگر تصویر ذهنیتان از مدرسه همان کلاسهای شلوغ و امتحانهای پشتسرهم است، باید کمی این تصویر را عوض کنید. فضای مدرسهی کانادایی آرامتر و مبتنی بر مشارکت است. معلمها به بچهها نمرهی مقایسهای نمیدهند که «تو بیستمی، تو اولی». تمرکز روی پیشرفت خودِ دانشآموز است.
هر دانشآموز تازهوارد، پیش از هر چیز، یک آدم دیده میشود، نه یک پرونده. مدرسهها مشاور دارند، برنامهی حمایت روانی دارند و مهمتر از همه، برای بچههایی که زبان اولشان انگلیسی نیست ساختار مشخص دارند. حالا میرسیم به همان سؤالی که شبها خواب را از شما گرفته.
اگر بچهام انگلیسی بلد نباشد، دقیقاً چه اتفاقی میافتد؟
بگذارید صریح بگویم: هیچ بچهای را بهخاطر بلد نبودن زبان پشت در نگه نمیدارند و هیچ بچهای را هم رها نمیکنند وسط کلاسی که یک کلمهاش را نمیفهمد. کانادا برای همین موقعیت یک نام دارد؛ برنامههای حمایت زبانی.
اول یک ارزیابی ساده
وقتی فرزندتان را ثبتنام میکنید، مدرسه یا مرکز پذیرش منطقه سطح زبانش را میسنجد. این ارزیابی امتحان استرسزا نیست؛ بیشتر یک گفتوگو و چند فعالیت است تا بفهمند بچه کجای مسیر ایستاده. بر اساس همین ارزیابی تصمیم میگیرند چه اندازه حمایت لازم دارد.
بعد برنامههای ESL و EAL
احتمالاً این دو اصطلاح را زیاد خواهید شنید. ESL مخفف English as a Second Language و EAL مخفف English as an Additional Language است — دو نام برای یک ایدهی واحد: کمک زبانی مخصوص بچههایی که انگلیسی زبان اولشان نیست. بعضی استانها اسم EAL را ترجیح میدهند چون خیلی بچهها اصلاً چند زبان بلدند.
در عمل چطور کار میکند؟ فرزند شما بیشتر ساعتها در کلاس عادی و کنار همسنوسالهایش مینشیند، اما چند ساعت در هفته آموزش زبان جداگانه و متناسب با سطح خودش میگیرد. گاهی یک معلم کمکی داخل همان کلاس عادی کنارش است. هدف این است که بچه از جمع جدا و منزوی نشود، ولی عقب هم نماند. اگر فرزند شما در ریاضی قوی باشد اما هنوز انگلیسیاش ضعیف است، میتواند در ریاضی همپای بقیه جلو برود و همزمان زبان را بسازد.
خب، چقدر طول میکشد تا زبانش خوب شود؟
این سؤالی است که تقریباً همه میپرسند و جواب صادقانهاش دو بخش دارد. زبان روزمره — همان انگلیسی زمین بازی و دوستیابی — معمولاً در حدود شش ماه تا یک سال جا میافتد. اما زبان تحصیلی، یعنی توانایی نوشتن مقاله و فهمیدن متنهای درسی سنگین، طبیعتاً بیشتر زمان میبرد.
و این کاملاً عادی است. لازم نیست فرزندتان را با بچهای که مادرزادی انگلیسیزبان است مقایسه کنید. مقایسهی درست، خودِ فرزند شما در ماه اول است با خودش شش ماه بعد. سرعت پیشرفت بچهها هم فرق میکند؛ بچهی خجالتی ممکن است دیرتر حرف بزند ولی یکدفعه جهش کند. پس اگر در هفتههای اول ساکت و گیج بود، نگران نشوید. این سکوت، دورهی گوش دادن است، نه شکست.
آیا فرزندم واقعاً میتواند موفق شود؟
حالا رسیدیم به ته ماجرا، همان سؤالی که پشت همهی نگرانیهای قبلی پنهان بود. جواب کوتاه: بله، و شواهدش کم نیست. خیلی از دانشجوهای موفق دانشگاههای کانادا، مهندسها و پزشکهای امروز، همان بچههایی بودند که یک روز بی هیچ کلمهی انگلیسی وارد کلاس شدند.
البته موفقیت خودبهخود نمیآید. به سه چیز بستگی دارد: حمایت مدرسه که وجود دارد، پشتیبانی شما در خانه، و زمان. اگر این سه کنار هم باشند، احتمال اینکه فرزندتان نهفقط جا بیفتد بلکه شکوفا شود، خیلی بالاست. مسیر تحصیلی بعد از دبیرستان هم برایش باز است؛ برای فهم اینکه بعد از مدرسه چطور میشود تا اقامت دائم پیش رفت، نگاهی به راهنمای اقامت دائم پس از تحصیل در کانادا بیندازید. یک قدم عقبتر هم، اگر هنوز در نقطهی تصمیمگیری کلی هستید، مطلب آیا مهاجرت به کانادا هنوز ارزش دارد میتواند کمک کند.
ویزای تحصیلی کانادا برای فرزند شما چطور جور میشود؟
تا اینجا از مدرسه گفتیم؛ حالا برویم سراغ چیزی که در عمل باید حلش کنید. اینکه فرزند شما به کدام ویزا نیاز دارد، به سن او و شرایط خانواده برمیگردد. بچههای خیلی کوچک که والدینشان در کانادا وضعیت اقامتی دارند، گاهی بدون مجوز تحصیل جداگانه به مدرسه میروند. اما در بیشتر موارد، برای تحصیل رسمی، پای ویزای تحصیلی کانادا وسط میآید.
اینجا یک نکتهی مهم هست که خیلیها را گیج میکند. مسیر رسیدن به این ویزا همیشه یکشکل نیست. گاهی خانواده اول با ویزای توریستی کانادا را از نزدیک میبیند و بعد اقدام میکند. گاهی یکی از والدین با ویزای کاری کانادا میرود و فرزند بهعنوان عضو خانواده همراهش تحصیل میکند. هر کدام از این مسیرها قاعدهی خودش را دارد و انتخاب اشتباه میتواند کل پرونده را عقب بیندازد. برای همین است که پیش از هر اقدامی، بهتر است دقیق بدانید کدام در به روی شما باز است. اگر میخواهید کل تصویر ویزای تحصیلی کانادا را روشنتر ببینید، راهنمای کامل ویزای تحصیلی کانادا نقطهی خوبی برای شروع است.
نقش شما بهعنوان والدین چیست؟
یک چیز را از یاد نبرید: بزرگترین منبع آرامش فرزند شما در این دوره، خودِ شمایید. بچهها اضطراب را از چهرهی پدر و مادر میخوانند. اگر شما جلوی او مدام نگران زبان باشید، همان نگرانی به او سرایت میکند.
پس زبان مادری را در خانه زنده نگه دارید؛ برخلاف تصور رایج، تسلط بر زبان اول به یادگیری زبان دوم کمک میکند نه اینکه مانعش شود. با معلم و مشاور مدرسه در ارتباط باشید، حتی با انگلیسی دستوپاشکسته. و مهمتر از همه، به فرزندتان زمان بدهید و کوچکترین پیشرفتش را جشن بگیرید. یک جملهی کامل انگلیسی در هفتهی سوم، بهاندازهی قبولی در یک امتحان ارزش دارد.
قدم بعدی شما
نگرانی دربارهی زبان فرزند، نباید مسیر آیندهاش را متوقف کند. سیستم مدرسهی کانادا آمادهی پذیرش اوست؛ چیزی که میماند، انتخاب درست مسیر ویزاست. کارشناسان سرزمین نو میتوانند با توجه به سن فرزند و شرایط خانوادهی شما، مناسبترین راه را برای ویزای تحصیلی کانادا مشخص کنند و پرونده را از همان ابتدا درست ببندند. برای یک مشاورهی روشن و بدون کلیگویی، همین امروز با ما تماس بگیرید.
منابع رسمی
Government of Canada — Study permit: Minor children
Government of Canada — Enrol your children in school
Ontario Ministry of Education — English Language Learners (ESL/ELD)
